मराठी वाक्प्रचार

Wikiquote कडून
Jump to navigation Jump to search

Ardhchandra dene

अनुक्रमणिका

स्वर[संपादन]

- - - - - - - - - - अं - अः

मिश्र[संपादन]

- ॠ - लृ - लॄ

व्यंजन[संपादन]

क वर्ग -
च वर्ग -
ट वर्ग -
त वर्ग -
प वर्ग -
अवर्गीय व्यंजने: य, र, ल, व, श, ष, स, ह, ळ ही "अवर्गीय व्यंजने" होत.

क्ष व ज्ञ ही संयुक्त व्यंजने होत.

युक्ती सफल होणे[संपादन]

  • अजरामर होणे
  • अन्नाला जागणे.
  • अटकळ बांधणे
  • अठरा विश्वे दारिद्र्य असणे.
  • अक्षय असणे
  • अंग काढून घेणे
  • अंग चोरणे
  • अंगा खांद्यावर खेळणे
  • अंगापेक्षा बोंगा मोठा
  • अंगात पाणी असणे
  • अंगाला भोक पडणे.
  • अंगात येणे.
  • अंगावर येणे
  • अंगी लागणे
  • अर्ध्या हळकुंडाने पिवळे होणे.
  • अंगावर काटा उभा राहणे
  • असतील फ़ळे तर होतील बिळे
  • अट्टाहास करणे.
  • अनभिज्ञ असणे.
  • अंगी ताठा भरणे.
  • अंगाला होणे.
  • अप्रूप वाटणे.
  • अमलात आणणे.
  • अभंग असणे.
  • अभिलाषा धरणे.
  • अवाक होणे.
  • अपूर्व योग येणे.
  • अनमान करणे.
  • अन्नास मोताद होणे.
  • अन्नास लावणे.
  • अग्निदिव्य करणे.
  • अंगद धरणे.
  • अटकेपार झेंडा लावणे.
  • अर्धचंद्र देणे.
  • अडकित्त्यात सापडणे.
  • अत्तराचे दिवे लावणे.
  • अंगाची लाही होणे.
  • अंगावर मूठभर मांस चढणे.
  • अंगाचा तिळपापड होणे.
  • अंथरूण पाहून पाय पसरणे.

मूळाक्षर आ[संपादन]

  • आगपाखड करणे.
  • आडवा हात मारणे
  • आग लावणे
  • आगीत तेल टाकणे
  • आग ओकणे
  • आवळा देऊन कोहळा काढणार
  • आवळा पिकायचा नाही समुद्र सुकायचा नाही
  • आतल्या आत कुढणे
  • आभाळाला कवेत घेणे
  • आंदण देणे
  • आयोजित करणे
  • आखाडे बांधणे
  • आंबून जाणे
  • आवर्जून पाहणे
  • आत्मसात करणे
  • आड येणे
  • आकांडतांडव करणे
  • आकाश ठेंगणे होणे
  • आकाश पाताळ एक करणे
  • आकाश फाटणे
  • आकाशाला गवसणी घालणे
  • आपल्या पोळीवर तूप ओढणे

मूळाक्षर इ[संपादन]

  • इरेला पेटणे.
  • इतिश्री करणे.

मूळाक्षर ई[संपादन]

मूळाक्षर उ[संपादन]

  • उचंबळून येणे
  • उंटावरुन शेळ्या हाकणे.
  • उखळ पांढरे होणे
  • उडत्या घोड्यावर चढणे
  • उडत्या पाखराची पिसे मोजणे
  • उर भरून येणे
  • उर फुटून मरने
  • उरावर बसणे
  • उताणे पडणे
  • उसने बळ आणणे
  • उच्छाद मांडणे
  • उहापोह करणे
  • उसंत मिळणे
  • उपोषण करणे
  • उत्पात करणे
  • उदास होणे
  • उराशी बाळगणे
  • उलटी अंबारी हाती येणे
  • उन्मळून पडणे
  • उन्हाची लाही फुटणे
  • उदक सोडणे
  • उध्वस्त होणे
  • उखाळ्या-पाखाळ्या काढणे
  • उचलबांगडी करणे

मूळाक्षर ऊ[संपादन]

मूळाक्षर ए[संपादन]

  • एक घाव दोन तुकडे करणे.

मूळाक्षर ऐ[संपादन]

मूळाक्षर ओ[संपादन]

  • ओक्साबोक्शी रडणे
  • ओढा असणे

मूळाक्षर औ[संपादन]

मूळाक्षर ऋ[संपादन]

मूळाक्षर क[संपादन]

  • कुरघोडी करणे
  • कस्पटासमान लेखणे
  • कट शिजवणे
  • कानाखाली आवाज काढणे
  • काना मागून येऊन शाहणे होणे
  • कानात जीव ओतणे
  • कान टोचणे
  • कान ओढणे
  • कान लाल करणे
  • कान धरणे
  • कानातल्या कानात सांगणे
  • कानोकानी सांगणे
  • कुंपणाने शेत खाणे
  • कंबर मोडणे
  • कोंड्याचा मांडा करून खाणे
  • कीस पाडणे
  • काळीज उडणे
  • कूच करणे
  • कात्रीत सापडणे
  • कच्छपी लागणे
  • कुणकुण लागणे
  • कणव असणे
  • कटाक्ष असणे
  • कापरे सुटणे
  • कारवाया करणे
  • कट करणे
  • किरकिर करणे
  • कस लावणे
  • कसून मेहनत करणे
  • कहर करणे
  • कोडकौतुक होणे
  • कंपित होणे
  • कणिक तिंबणे
  • कपाळ फुटणे
  • कपाळमोक्ष होणे
  • कान फुंकणे
  • कागदी घोडे नाचवणे
  • कानावर हात ठेवणे
  • कानउघाडणी करणे
  • कानाडोळा करणे
  • कायापालट होणे
  • काट्याने काटा काढणे
  • काट्याचा नायटा होणे
  • कावरा बावरा होणे
  • काळजाचे पाणी पाणी होणे
  • कुत्रा हाल न खाणे
  • कंठस्नान घालने
  • कंठशोष करणे
  • कंबर कसणे
  • केसाने गळा कापणे
  • कोंबडे झुंजवणे
  • कोपरापासून हात जोडणे

मूळाक्षर ख[संपादन]

  • खडा टाकणे
  • खनकावणे
  • खिसा कापणे
  • खजिल होणे
  • खायचे वांदे होणे
  • खितपत पडणे
  • खंड न पडणे
  • खळखळ करणे
  • खसखस पिकणे
  • खूणगाठ बांधणे
  • खडे चारणे
  • खडे फोडणे
  • खापर फोडणे
  • खाजवुन खरुज काढणे
  • खाल्ल्याघरचे वासे मोजणे
  • खो घालणे

मूळाक्षर ग[संपादन]

  • गहिवरून येणे
  • गाजावाजा करणे
  • गढून जाणे
  • गट्टी जमणे
  • ग्राह्य धरणे
  • गुण्यागोविंदाने रहाणे
  • गुमान काम करणे
  • गर्भगळीत होणे
  • गळ घालणे
  • गळ्यात पडणे
  • गळ्याशी येणे
  • गाडी पुन्हा रुळावर येणे
  • गुजराण करणे
  • गुण दाखवणे
  • गंगेत घोडे न्हाणे
  • गळ्यात धोंड पडणे
  • गाशा गुंडाळणे

मूळाक्षर घ[संपादन]

  • घरकोंबडा होणे.
  • घशाशी येणे.
  • घोडा मैदान दूर नसणे.
  • घाम गाळणे.
  • घरचा आहेर.
  • घरोबा करणे.
  • घोकंपट्टी करणे.
  • घडी भरणे.
  • घर डोक्यावर घेणे.
  • घर धुवून नेणे.
  • घालून-पाडून बोलणे.
  • घोडे मारणे.
  • घोडे पुढे धामटणे.
  • घोडे पेंड खाणे.

मूळाक्षर च[संपादन]

  • चिंता वाटणे
  • चित्त विचलित होणे
  • चाहूल लागणे
  • चितपट करणे
  • चिंता वाहणे
  • चक्कर मारणे
  • चेहरा खुलणे
  • चतुर्भुज होणे
  • चार पैसे गाठीला बांधणे
  • चुरमुरे खात बसणे
  • चारी दिशा मोकळ्या होणे
  • चौदावे रत्न दाखवणे

मूळाक्षर छ[संपादन]

  • छातीवर घेणे
  • छाती ठोकणे
  • छाप पडणे
  • छातीत धस्स होणे
  • छाननी करणे

मूळाक्षर ज[संपादन]

  • जमीनदोस्त करणे jivari thombne
  • जळफळाट होणे
  • जीव वरखाली होणे
  • जीवाची मुंबई करणे
  • जम बसणे
  • जंग जंग पछाडणे
  • जिभेला हाड नसणे
  • जिवात जिव येणे
  • जीव कासावीस होणे
  • जीव भांड्यात पडणे
  • जीव मुठीत धरणे
  • जीव मेटाकुटीस येणे
  • जीव अधीर होणे
  • जीव टांगणीला लागणे
  • जीवावर उदार होणे
  • जिवाचे रान करणे
  • जीव खाली पडणे
  • जिवाचा धडा करणे
  • जीव की प्राण असणे
  • जिवावर उठणे
  • जीवावर उड्या मारणे
  • जीवाला घोर लागणे
  • जीव गहाण ठेवणे
  • जिव थोडा थोडा होणे
  • जोपासना करणे

मूळाक्षर झ[संपादन]

  • झुंज देणे.
  • झळ लागणे.

मूळाक्षर ट[संपादन]

  • टरकवने
  • टिकाव लागणे
  • टक लावून पाहणे
  • टाहो फोडणे
  • टाके ढीले होणे
  • टेंभा मिरविणे

मूळाक्षर ठ[संपादन]

  • ठसा उमटवने
  • ठेंगा दाखवणे
  • ठासून सांगणे
  • ठणकावने
  • ठणठणाट असणे
  • ठोठावणे
  • ठाण मांडणे
  • ठेचणे

मूळाक्षर ड[संपादन]

  • डरकाळी फोडणे
  • डोंगर पोखरून उंदीर काढणे
  • डोके खाजवणे
  • डोक्यावर घेणे
  • डोक्यावर बसने
  • डोके लावणे
  • डोकेदुखी
  • डोक्यावरून आपटणे
  • डोके फोडणे
  • डोके दाबणे
  • डोके पिकवणे
  • डोके खाणे
  • डोके गरम करणे
  • डोके शांत ठेवणे
  • डोळा मारणे
  • डोळे दाखवणे
  • डोळे पांढरे करणे
  • डोळे काढणे
  • डोळे वटारणे
  • डोळे मिटणे
  • डोळ्यात तेल घालून पाहणे
  • डोळा लागणे
  • डोळ्याला डोळा नसणे
  • डोळ्यात भरणे
  • डोळ्यातून उतरणे
  • डोळ्यात अंजन घालणे
  • डोळा चुकवणे
  • डोळे लाऊन बसणे
  • डोळे भरून येणे
  • डोळ्याला डोळा न भिडवणे
  • डोळे फिरणे
  • डाव येणे
  • डाव साधणे
  • डाळ शिजणे
  • डांगोरा पिटणे
  • डोक्यावर मिरी वाटणे
  • डोक्यावर खापर फोडणे
  • डोळ्यात धूळ फेकणे
  • डोळ्यांवर कातडे ओढणे
  • डोळे निवणे
  • डोळ्यांत खुपणे
  • डोळ्यांचे पारणे फिटणे
  • डोळे खिळून राहणे
  • डोळे दिपणे
  • डोळ्यात प्राण आणणे
  • डोळे फाडून पहाणे
  • डोळे भरून पहाणे

मूळाक्षर ढ[संपादन]

  • ढगभरून येणे

मूळाक्षर ण[संपादन]

मूळाक्षर त[संपादन]

  • तलावारिला पाणी देणे
  • तळ्यात मळ्यात करणे.
  • तोंडाला काळे फासणे
  • तोंड लपवणे
  • तोडला पाणी सुटणे
  • तोंडी लागणे
  • तोंडचे पाणी पळणे
  1. पुनर्निर्देशन तोंड मारणे
  • तोंडो तोंडी येणे
  • तोंडावर येणे
  • तोंडघाशी पडणे
  • तोंड फुटणे
  • तजवीज करणे
  • तगादा लावणे
  • तोंड भरून बोलणे
  • ताटकळत उभे राहणे
  • तारांबळ होणे
  • तोंड देणे
  • तगून राहणे
  • तोंडून अक्षर न फुटणे
  • तोंडी लावणे
  • ताट वाढणे
  • तडीस नेणे
  • ताळ्यावर आणणे
  • तळपायाची आग मस्तकात जाणे
  • तिलांजली देणे
  • तोंड काळे करणे
  • तोंडाला पाने पुसणे
  • तळहातावर शीर घेणे
  • तोंडात बोट घालणे
  • तोंड ढाकणे
  • तोंडावाटे ब्र न काढणे

मूळाक्षर थ[संपादन]

  • थवे चारणे
  • थारा न देणे
  • थांग न लागणे
  • थुंकी झेलणे

मूळाक्षर द[संपादन]

  • दात ओठ खाणे.
  • दोनाचे चार हात करणे - लग्न करणे
  • दात दाखवणे
  • दात पाडणे
  • दात खाणे
  • दाणादाण करणे
  • देणे - घेणे नसणे
  • दातखिळी बसणे
  • दक्षता घेणे
  • दप्तरी दाखल होणे
  • देखरेख करणे
  • देहातून प्राण जाणे
  • दिवस बुडून जाणे
  • दडी मारणे
  • देखभाल करणे
  • दिशा फुटेल तिकडे पळणे
  • दुमदुमून जाणे
  • दगा देणे
  • दबा धरून बसणे
  • दाद मागणे
  • दात धरणे
  • दाढी धरणे
  • दातांच्या कण्या करणे
  • दाती तृण धरणे
  • दत्त म्हणून उभे राहणे
  • द्राविडी प्राणायाम करणे
  • दुसऱ्याच्या ओंजळीने पाणी पिणे
  • दातास दात लावून बसणे
  • दुःखावर डागण्या देणे

मूळाक्षर ध[संपादन]

  • धचा मा करणे
  • धूळ चारणे.
  • धर्म करता कर्म उभे राहणे.
  • धीर चेपणे.
  • धन करणे.
  • धिंडवडे निघणे
  • धडपड करणे
  • धुडगूस घालणे
  • धन्य होणे
  • धारातीर्थी पडणे
  • धाबे दणाणणे
  • धूम ठोकणे

मूळाक्षर न[संपादन]

  • नाकाने कांदे सोलणे
  • नाकातलं काढून ओठावर ठेवणे
  • नाक मुरडणे
  • नाक कापणे
  • नाकात दम आणणे
  • नका समर चालणे
  • नाक नसणे
  • नाकी नऊ येणे
  • नाक खुपसणे
  • नाक दाबणे
  • नाक वर असणे
  • नाकावर पाडणे
  • नाडी पकडणे
  • नाट लागणे
  • नव्याचे नऊ दिवस
  • निष्प्रभ करणे
  • नसती बिलामत येणे
  • नाक मुठीत धरणे
  • नूर पातळ होणे
  • निक्षून सांगणे
  • नजर वाकडी करणे
  • नाळ तोडणे
  • निद्राधीन होणे
  • नाव कमावणे
  • निवास करणे
  • नजरेत भरणे
  • नाक घासणे
  • नाक ठेचणे
  • नाकावर राग असणे
  • नाकाला मिरच्या झोंबणे
  • नांगी टाकणे
  • नाकाने कांदे सोलणे
  • नक्राश्रू ढाळण
  • नक्शा उतरवणे
  • नाकाशी सूत धरणे

मूळाक्षर प[संपादन]

  • पहिले पाढे पंचावन्न
  • पळता भुई थोडी होणे
  • पाचवीला पुजलेले असणे
  • पाणी पाजणे
  • पाणी मुरणे
  • पाण्यात पाहणे
  • पाने पुसणे
  • पासंगाला न पुरणे
  • पोटात दुखणे
  • प्राण पणाला लावणे
  • प्रेताच्या टाळूवरचे लोणी खाणे
  • प्रतिबंध करणे
  • पुनरुज्जीवन करणे
  • पिंक टाकणे
  • पाळत ठेवणे
  • पडाव पडणे
  • पोटात ठेवणे
  • पुढाकार घेणे
  • पहारा देणे
  • प्रघात पडणे
  • पार पाडणे
  • परिपाठ असणे
  • प्रतिष्ठापीत करणे
  • प्रचारात आणणे
  • प्राणाला मुकणे
  • पदरी घेणे
  • प्रक्षेपित करणे
  • प्रतिकार करणे
  • पाळी येणे
  • प्रत्यय येणे
  • प्रतिष्ठा लाभणे
  • पाठिंबा देणे
  • प्राप्त करणे
  • प्रस्ताव ठेवणे
  • पाहुणचार करणे
  • प्रेरणा मिळणे
  • पाठीशी घालणे
  • पाणी पडणे
  • पाणी सोडणे
  • पदरात घालणे
  • पाठ न सोडणे
  • पाढा वाचणे
  • पादाक्रांत करणे
  • पराचा कावळा करणे
  • पाऊल वाकडे पडणे
  • पायाखाली घालन
  • पुंडाई करणे
  • पाठ दाखवणे
  • पायमल्ली करणे
  • पोटात कावळे काव काव करणे
  • पोटात घालणे
  • पोटात शिरणे
  • पोटावर पाय देणे
  • पोटाची दमडी वळणे
  • पदरमोड करणे
  • पोटाला चिमटा घेणे

मूळाक्षर फ[संपादन]

  • फूस लावणे
  • फंदात न पडणे
  • फिदा होणे

मूळाक्षर ब[संपादन]

  • बाऊ करणे
  • बादरायण संबंध जोडणे
  • ब्र (न) उच्चारणे
  • बस्तान ठोकणे
  • बळ लावणे
  • बारा गावचे पाणी पिणे
  • बांधणी करणे
  • बडेजाव वाढवणे
  • बाहू स्फुरण पावणे
  • बेत करणे /बेत आखणे
  • बत्तर बाळ्या होणे
  • बहिष्कार टाकणेे

मूळाक्षर भ[संपादन]

  • भाव खाणे.
  • भान हरपणे.
  • भंडावून सोडणे.
  • भाऊबंदकी असणे.
  • भानावर येणे
  • भर असणे
  • भरभराट असणे
  • भान ठेवणे
  • भरारी मारणे
  • भडभडून येणे
  • भगीरथ प्रयत्न करणे
  • भान नसणे
  • भारून टाकणे

मूळाक्षर म[संपादन]

  • मन भरून येणे
  • माशी शिंकणे
  • मूग गिळून गप्प बसणे
  • मोर पिस फरवलया सारखे वाटणे
  • मनोरथ पूर्ण होणे
  • मिनतवारी करणे
  • मिशांना तूप लावणे
  • मत्सर वाटणे
  • मती गुंग होणे
  • मोहाला बळी पडणेयय
  • मनावर बिंबवणे
  • मात करणे
  • मान्यता पावणे
  • मागमूस नसणे
  • मनात मांडे खाणे
  • माशा मारणे
  • मिशीवर ताव मारणे
  • मधून विस्तव न जाणे
  • मधाचे बोट लावणे
  • मनात घर करणे
  • मन मोकळे करणे
  • मनाने घेणे
  • मन सांशक होणे
  • मनावर ठसणे
  • मशागत करणे
  • मात्रा चालणे

मूळाक्षर य[संपादन]

  • यक्षप्रश्न असणे युक्ती सफल होणे

मूळाक्षर र[संपादन]

  • रवाना होणे.
  • रस असणे.
  • राबता असणे.
  • रियाज करणे.
  • रुची निर्माण होणे.
  • राम नसणे.
  • राम राम ठोकणे.
  • रत्रिचा दिवस करणे.
  • रक्ताचे पाणी करणे.
  • राईचा पर्वत करणे.
  • राख होणे.
  • राब राब राबणे.
  • राम म्हणणे.

मूळाक्षर ल[संपादन]

  • लष्कराच्या भाकऱ्या भाजणे.
  • लंकेची पार्वती होणे
  • लष्टक लावणे
  • लवलेश नसणे
  • लळा लागणे
  • ललकारी देणे
  • लढा देणे
  • लांछनास्पद असणे
  • लहान तोंडी मोठा घास घेणे
  • लक्ष वेधून घेणे
  • लक्ष्मीचा वरदहस्त असणे
  • लौकिक मिळवणे

मूळाक्षर व[संपादन]

  • वड्याचे तेल वांग्यावर काढणे.
  • वाटाण्याच्या अक्षता लावणे.
  • वेड पांघरुन पेडगावला जाणे.
  • वारी करणे.
  • वर्दी देणे
  • वेसण घालणे
  • विदीर्ण होणे
  • वाचा बंद होणे
  • वंचीत राहणे
  • वारसा देणे
  • विरस होणे
  • वाऱ्यावर सोडणे
  • वणवण करणे
  • वजन पडणे
  • व्रत घेणे
  • विसावा घेणे
  • वरदान देणे
  • विरोध दर्शवणे
  • वाट तुडवणे
  • विहरणे
  • वकील पत्र घेणे
  • वाट लावणे
  • विल्हेवाट लावणे
  • वाटाण्याच्या अक्षता लावणे
  • वठणीवर आणणे
  • वाचा बसणे
  • विचलित होणे
  • विसंवाद असणे
  • विडा उचलणे

मूळाक्षर श[संपादन]

  • शाळा होणे.
  • शाळा घेणे.
  • शक्कल लढवणे.
  • शब्द जमिनीवर पडू न देणे.
  • शहानिशा करणे.
  • शिगेला पोचणे.
  • शंभर वर्ष भरणे.
  • श्रीगणेशा करणे.

मूळाक्षर ष[संपादन]

मूळाक्षर स[संपादन]

  • स्वर्ग दोन बोटे उरणे
  • सुतावरून स्वर्ग गाठणे
  • सुंठीवाचून खोकला जाणे
  • सलगी आसने
  • संगोपन करने
  • सरड्याची धाव कुंपणापर्यंत
  • सुचेनासे होणे
  • सर्वस्व पणाला लावणे
  • सही ठोकणे
  • सख्य नसणे
  • संभ्रमित होणे
  • सांजावणे
  • साशंक असणे
  • समजूत काढणे
  • सूड घेणे
  • सपाटा लावणे
  • सहभागी होणे
  • समरस होणे
  • सारसरंजाम असणे
  • स्तंभित होणे
  • सुळकांडी मारणे
  • सांगड घालणे
  • सहीसलामत सुटणे

मूळाक्षर ह[संपादन]

  • हळहळ होणे.
  • हिरवा कंदील दाखवणे.
  • हात देणे.
  • हात दाखवणे.
  • हात टेकणे.
  • हात पसरणे.
  • हात हलवत परतणे.
  • हात लावणे.
  • हात हातात घेणे.
  • हाती लागणे.
  • हपापा चा माल गपापा करणे
  • हात मिळवणे
  • हात साफ करणे.
  • हात मारणे
  • हात घालणे
  • हात असणे
  • हाती येणे
  • हाती घेणे
  • हुडहुडी भरणे
  • हातभार लावणे
  • हंबरडा फोडणे
  • हशा पिकणे
  • हौस भागवणे
  • हवालदील होणे

मूळाक्षर क्ष[संपादन]

  • क्षितिज रुंदावणे

मूळाक्षर ज्ञ[संपादन]

  • ज्ञान पाजळणे